informatie & inspiratie

Lekker belangrijk!

Brechtje Zwaneveld

Brechtje Zwaneveld is theaterjournalist, filosoof en ex-theaterdocent. Ze schrijft onder andere over jeugdtheater voor het NRC Handelsblad en is schrijver en redactielid van het theatertijdschrift TM.

Toen ik nog als theaterdocent werkte, stond ik op een ochtend om 8.30u een warming-up te geven aan groep 6 van een Amsterdamse basisschool. Over een week zouden deze kinderen de voorstelling Peter Pan was hier van Theatergroep Max bijwonen. Terwijl de hele groep zich vol overgave in de meest theatrale houdingen wurmde, stond een tenger jongetje mij pal voor mijn neus met een uitdagende blik, de armen stug over elkaar geslagen, aan te kijken. ‘Kom op’, fluisterde ik, ‘hoe fladdert Tinkerbell als ze kwaad is?’ Maar hij weigerde. Plotseling bevangen door een enorme irritatie over dit dwarse gedrag, beet ik hem toe: ‘Als jij niet gewoon gaat meedoen, kan je ook niet naar de voorstelling’. Waarop hij zich, nog steeds met zijn armen over elkaar, in één beweging in kleermakerszit op de grond liet zakken, voor zich uit mompelend: ‘Lekker belangrijk!’
 
Ik stond volledig met mijn mond vol tanden. Hoe belangrijk was die voorstelling eigenlijk? En hoe belangrijk waren die idiote opdrachten? Zou hij de voorstelling echt minder ‘optimaal’ beleven nu hij zich niet als een kwaaie Tinkerbell door de gymzaal had bewogen? Wat was er eigenlijk waar van de clichématige riedel die ik altijd afdraaide als ik het belang van mijn werk aan cynische vreemden verantwoorde: ‘Door mijn lessen leren kinderen om vanuit een ander perspectief naar de werkelijkheid te kijken’, ‘theater werpt vragen op’ en ‘leert je kritisch nadenken’. Alsof kinderen dat niet ook leren door een goed boek te lezen, een aardrijkskundeopdracht te maken met een eigenaardige klasgenoot of doodgewoon in de oorlog die dagelijks op het schoolplein woedt.
 
En toch. Nu het kabinet-Rutte en zijn aanhangers de theatermakers karakteriseren als subsidieslurpers die met hun rug naar de samenleving staan en schoolvoorstellingen en educatieprojecten dreigen te verdwijnen, begint mijn innerlijke stem weer luidkeels met de makers mee te schreeuwen. Want theater en theatereducatie zijn wel degelijk ‘lekker belangrijk’. Maar zoals ik er niet in slaagde dat aan een dwars jongetje uit groep 6 te verduidelijken, slagen de makers er kennelijk niet in om het overtuigend aan de bevolking uit te leggen.
 
Wispelturig
Tot begin jaren tachtig zei men dat het theater zelf educatief was met zijn ‘vormende’ functie. In de jaren negentig moest theater juist als kunst op zich worden ervaren en had theatereducatie de eervolle taak je voor die geestverruimende ervaring te ‘openen’. En momenteel wordt – als tegengeluid richting het kabinet - het verbindende belang van zowel theater als educatie benadrukt waardoor de algemene verdraagzaamheid van mens en maatschappij kan worden vergroot. Het belang van theatereducatie is klaarblijkelijk nogal wispelturig. Waarom? Een schoolvak als aardrijkskunde is toch ook altijd en eeuwig om dezelfde reden belangrijk?
 
Misschien, dwars jongetje uit groep 6, ondergetekende en de rest van Nederland, zit het zo: Theater weerspiegelt de tijdsgeest en onszelf. Niet theoretisch, maar indringend, geestig, poëtisch en confronterend. En de tijd staat niet stil, dus ook de functie van theater en het belang van theatereducatie niet. We zullen keer op keer opnieuw moeten uitvogelen waarom het lekker belangrijk is.

andere artikelen

Over de toekomst van theater en CKV

Cock Dieleman - in 'Waarom theatereducatie?'

Opstoken

Els van Strien - in 'Hoe pak ik het aan?'

Van flirt naar echte verkering

Wilma Smilde - in 'Hoe kan ik samenwerken?'

Een mooie theaterervaring voor iedereen

Anoek Jentjens - in 'Naar het theater?'

Samenwerking in Den Haag: De Toneelalliantie

Redactie - in 'Hoe kan ik samenwerken?'

Lekker belangrijk!

Brechtje Zwaneveld - in 'Waarom theatereducatie?'

Deel dit op