uitgelicht

Theater is geen namaak-film

Maaike Pilgram

Maaike Pilgram is educatiemedewerker bij Theater Instituut Nederland en Toneelgroep Amsterdam.

 
Interview met de makers van ‘Eerste Hulp bij Theater’: Moniek Merkx – oprichter, artistiek leider en regisseur – en Dorien Folkers – hoofd educatie, regisseur en actrice – van theatergroep Max. 

Waarom een zelfhulpboek over theatermaken voor het onderwijs?
Moniek: 'Om te beginnen wilden we laten zien dat er niet één manier van theatermaken is. We maken heel vaak mee dat mensen die voor het eerst naar theater gaan daar allerlei ideeën over hebben: dat je een verhaal van A tot Z krijgt voorgeschoteld, een beetje zoals in de film. Bij ons maken ze iets heel anders mee, dat ze vaak veel leuker vinden, maar niet helemaal begrijpen. We hebben een methode willen maken om onze manier van denken inzichtelijk te maken.'

Kan iedereen met jullie manier van denken uit de voeten?
Dorien: 'Deze manier is voor het onderwijs echt nieuw. We hebben het daarom zo concreet mogelijk proberen te maken. De insteek van het boek is: mensen avontuurlijker laten kijken, op zo’n manier dat het uitdaagt om het in ieder geval te gaan proberen. Om leerkrachten handvatten te bieden hebben we een stappenplan en oefeningen toegevoegd.'
Moniek: 'In het stappenplan wordt steeds verwezen naar die oefeningen, waardoor je wordt uitgedaagd in langere lijnen te denken. Niet op een dwingende manier, trouwens. We willen niet zeggen dat je het alleen maar op deze manier kunt doen.'

Wat voor oefeningen zijn dat?
Dorien: 'Het zijn vooral oefeningen met een fysieke ingang die ensemblewerk in zich dragen, dus oefeningen waarin je met zijn allen werkt. Omdat we dachten: dat is iets wat leerkrachten niet zo snel zullen doen.'
Moniek: 'Leerkrachten pakken vaak een toneelstuk uit de kast en gaan de rollen verdelen. Maar dan heb je altijd problemen, want er is altijd iemand die de hoofdrol heeft en de rest is boom. Ik denk niet in hoofd- en bijrollen en dat levert andere vormen op. Ik houd heel erg van ensemble; van een groep mensen die met elkaar een verhaal vertellen. Binnen de groep kun je ook weer inzoomen op een figuur of een persoonlijk verhaal en dat wordt dan door het ensemble ondersteund. Dat vind ik een heel aantrekkelijke theatervorm.'

Hoe ervaren leerlingen het werken met het boek?
Dorien: 'Kinderen hebben van nature een heel sterke hang naar realisme, die willen ook een namaak-film maken. Alles móet echt zijn, dat zit heel diep. Het boek probeert die namaak-film eruit te krijgen. Dat is soms een heel gevecht.'

En leerkrachten?
Moniek: 'Leerkrachten leggen zich daar vaak bij neer, die weten niet dat het ook anders kan. Het is natuurlijk ook leuk om te gaan geloven wat je ziet op het toneel, maar het gekke is dat veel mensen niet beseffen dat geloofwaardigheid niet zit in het nadoen van de realiteit, maar in stileren. Hoe verder je van de realiteit af gaat, hoe realistischer het wordt. En hoe meer je van de kinderen gaat zien. Kinderen kunnen vaak niet acteren; ze hebben er de stem niet voor en ze kunnen niet transformeren. De kunst is de kracht van een kind te benadrukken. Hoe vrijer kinderen op het toneel staan, hoe leuker het is om naar te kijken. En hoe meer je het gelooft.'
Dorien: 'Leerkrachten zijn vaak verbaasd dat je met niks kunt beginnen en na drie uur werken een aantal scènes kunt hebben waarin iedereen een groots aandeel heeft. Ik heb een aantal leerkrachten workshops gegeven naar aanleiding van het boek. Voor hen werd het ineens heel praktisch. Dat werkt eigenlijk het best: zelf ervaren en er dan in de klas mee aan de slag gaan. Zij blijven met het boek werken.'

uitgelicht

Eerste hulp bij Theater

Theatergroep Max.

Deel dit op